Greinar

14. nóvember 2017 08:03

Public enemy number one

Bókin Classen – saga fjármálamanns er afhjúpandi. Hún galopnar inn í kjör auðstéttarinnar á Íslandi á fyrsta þriðjungi síðustu aldar.  Lífskjörin eru ævintýraleg og Guðmundi Magnússyni tekst að lýsa þeim skilmerkilega í þessari bók. Guðmundur tók við því verki af Guðna Th Jóhannessyni að vinna úr skjalasafni því sem Eggert lét eftir sig; það var „í sérflokki hvað snerti umhirðu og reglusemi“ segir Hrafn Sveinbjarnarson sem hefur tekið við fjölda skjalasafna. Þetta safn verður uppspretta fyrir Guðmund sem skrifar þetta allt á fróðlegan og greiðan hátt. En umfram allt er bókin afhjúpandi; hún flettir ofan af lífskjörum þessa fólks, sem ég, enda úr sveit, bragga og blokk, hafði aldrei hugmyndaflug til þess að nokkurt fólk hefði getað lifað á Íslandi. Ef einhver hefði sagt mér af svona kjörum hefði ég sagt að frásagnarmaður væri að ljúga að mér. Guðmundur hlífir ekki söguhetju sinni; dettur að vísu sjálfur ofan í pólitískan pytt á nokkrum stöðum, en kemst upp úr aftur, þurrkar af gúmmístígvélunum, og bókin verður trúverðug. Pólitísk aðdáun hans á Eggerti Claessen og öllu sem var í kringum hann leynir sér þó ekki. 

Lesa meira
27. október 2017 12:06

Fasískt ógeðslegt samfélag

Hver sá maður er heppinn sem fær hana Silju til að skrifa með sér heila bók, ég tala nú ekki um þegar bókin er um mann sjálfan. Og svo hefur hún yfirlesara sem er kanski sá besti á Íslandi, Gunnar Karlsson, þegar kemur að sagnfræði og þekkingu á öldinni sem leið og fleiri öldum og svona vel fram eftir þessari.  Bókin er skemmtileg, vel skrifuð og fróðleg, allt í senn. Þeir sem hafa áhuga á pólitík síðustu hundrað árin eða svo rífa hana í sig þessa bók; þann áhuga hef ég og þakka hér með fyrir bókina. Þar kennir margra grasa.

Lesa meira
2. október 2017 09:39

Stefnir í upplausn í sveitum landsins

Þessi gein birtist í Fréttablaðinu í september 2017. 


Það verður að taka á þessu máli NÚNA

Talsvert er rætt um vanda sauðfjárbænda og kindakjötsframleiðslu í landinu. Hér er sagt frá stöðunni i Dalabyggð sem er ágæt mynd af stöðunni í landinu öllu. Eyjólfur Ingvi Bjarnason bóndi í Ásgarð í Dölum lét mig hafa minnisblað um sauðfjárrækt í Dölunum; hann sagði reyndar rá þessu í fréttum Stöðvar 2 áðan í viðtali við Kristján Má Unnarsson. Í minnisblaði hans segir meðal annars:
1. Boðuð er lækkun á afurðaverði til sauðfjárbænda í annað sinn á tveimur árum. Haustið 2015 var meðalafurðaverð til bænda ca. 600 kr á kílóið. Haustið 2016 lækkaði verð um 10% til bænda og var 543 kr kílóið. Haustið 2017 er enn gert ráð fyrir lækkun, nú 35% og þá verður verð til bænda 353 kr. kílóið.
2. Verðmæti innleggs í Dalabyggð haustið 2015 var 402 miljónir króna. Verðmæti innleggs í Dalabyggð haustið 2016 var 392,6 miljónir króna. Áætlað verðmæti innleggs í Dalabyggð haustið 2017 var 242 milljónir króna.
3. Áætluð tekjulækkun frá haustinu 2015 er því 160 milljónir króna í Dalabyggð. Þar eru um 6 % f allri kindakjötsframleiðslu í landinu.
4. Í haust vantar upp 240 kr á kíló til að bú standi á núlli og sá mismunur verður ekki sóttur með neinu öðru en að taka af þessum litlu launum sem bændur reikna sér eða með vinnu utan bús sem ekki er alltaf aðgengileg. Í fjárhagsgrundvelli sauðfjárbúskapar er gert ráð fyrir því að laun bóndans á mánuði séu 160 þúsund krónur. Þessi laun munu lækka við þær aðstæður sem hér blasa við.

Þessar tölur þýða það að sauðfjárbændur eru í raun tekjulausir. Þeir þurfa  að borga áburð, plast, olíu og önnur útgjöld af kaupinu sínu sem ekkert er. Bóndinn verður að sækja það sem á vantar til að búið standi á núlli í a) eigin fjárhag eða b) skuldasöfnun. Þessi staða kemur langverst niður á yngri bændum sem eru að jafnaði skuldugri en þeir sem eldri eru. Staðan er með öllu fráleit; fjárhagur þessa fólks stefnir í gjaldþrot.
     Það VERÐUR að taka á þessum málum af fullri alvöru hvað sem stjórnarfari í landinu líður.


 
Svavar Gestsson, ritstjóri

Lesa meira
6. september 2017 10:47

Hans kynslóð breytti Íslandi meira en allar aðrar kynslóðir

Þessi inngangsorð um Kristin Sveinsson föðurbróður minn birtust í Morgunblaðinu í dag á undan fjölda góðra minningargreina: „Kristinn Sveinsson, húsasmíðameistari, fæddist í Dagverðarnesseli, Klofningshreppi, Fellsströnd í Dalasýslu 17. október 1924. Hann lést á Landspítalanum 23. ágúst 2107. Foreldrar hans voru Sveinn Hallgrímsson, f. 17.9. 1896, d. 26.11. 1936, bóndi frá Túngarði á Fellsströnd, og Salóme Kristjánsdóttir, f. 10.3. 1891, d. 29.7. 1973, húsfreyja frá Breiðabólsstað á Fellsströnd. Þeim hjónum varð tíu barna auðið: Ingunn, f. 1918, d. 2008. Friðgeir, f. 1919, d. 1952, Gestur Zophonías, f. 1920, d. 1980, Sigurjón, f. 1922, d. 1994, Kristinn, Jófríður Halldóra, f. 1926, Ólöf Þórunn, f. 1929, d. 1998, Baldur, f. 1931, d. 2013, Steinar, f. 1932, d. 1981, og Kristján, f. 1934. Jófríður Halldóra og Kristján lifa systkini sín.

Lesa meira
29. desember 2016 03:33

Við erum þakklát fyrir ömmu Dúnu

Svandís Svavarsdóttir skrifaði eftirfarandi minningargrein um móður mína, ömmu sína, Guðrúnu Valdimarsdóttur. Greinin birtist fyrst í Morgunblaðinu 22. desember síðastliðinn á útfarardaginn. Með þessari grein eru allar greinar um mömmu sem birtust á útfarardaginn komnar á svavar.is.
Lesa meira
22. desember 2016 10:00

Það er svo gaman að vera saman

 

Þessa minningargrein skrifað Guðrún Ágústsdóttir um mömmu mína en greinin birtist í Morgunblaðinu á útfarardaginn 22. desember 2016.

 

Mikið var hún Guðrún Valdimarsdóttir, eða Dúna skemmtileg kona og klár. „Hún Dúna er alltaf svo glöð” sögðu samferðarmenn hennar og það var svo sannarlega satt. Lífið hafði upp á svo margt skemmtilegra að bjóða en þá erfiðleika, sem stundum mættu henni á lífsleiðinni. Eins og t.d. að dansa og syngja. Ég man fyrst þegar ég sá syni hennar þá tvo eldri sveifla henni um gólfið í Breiðfirðingabúð. Þá var eins og fæturnir á henni snertu ekki gólfið. Það var fjör. Og alltaf var sungið –  enda var Dúna oftast í kór.

     En lífið hjá henni Dúnu var ekki bara dans á rósum. Hún og Gestur hófu búskap 1944 með elsta drenginn sinn í nýlegu steinhúsi sem Gestur hafði byggt yfir þau og fósturforeldra sína í Stóra-Galtardal.  Húsið var kalt – öfugt við torfbæinn sem flutt var úr og drengurinn á fyrsta ári með kíghósta. Eftir tvo vetur þar ákvað hún að heimsækja foreldra sína í Borgarfjörðinn og kom ekki aftur fyrr en nokkrum árum seinna.

Lesa meira
22. desember 2016 09:03

Lífshlaup

Móðir mín Guðrún Valdimarsdóttir var jarðsett í dag. Af því tilefni birtust þrír pistlar í Morgunblaðinu. Hér er sá fyrsti, stutt yfirlit um lífshlaup hennar.

 

Lesa meira
1. nóvember 2016 08:52

Jónsteinn - kveðjuorð

Sá góði félagi Jónsteinn Haraldsson var kvaddur frá Áskirkju á mánudaginn. Hann var með í baráttunni allt til hinstu stundar. Var í heiðurssæti á lista Vinstri grænna í Reykjavík við kosningarnar um síðustu helgi. Hér birtist greinarkorn um Jónstein sem kemur í Morgunblaðinu í dag, þriðjudag, eða einhvern næstu daga.

 

Lesa meira